Trong hệ thống phòng cháy chữa cháy (PCCC), bình chữa cháy đóng vai trò là thiết bị xử lý sự cố ban đầu nhanh chóng và hiệu quả. Tuy nhiên, để đảm bảo bình chữa cháy được đặt đúng vị trí, dễ sử dụng và không gây cản trở sinh hoạt hay sản xuất, kệ để bình chữa cháy là một chi tiết nhỏ nhưng có ý nghĩa rất lớn. Việc thiết kế và lắp đặt kệ đúng tiêu chuẩn giúp đảm bảo an toàn, tăng tuổi thọ thiết bị và tuân thủ quy định pháp luật. Cùng tìm hiểu chi tiết về tiêu chuẩn thiết kế và lắp đặt kệ để bình chữa cháy trong công trình dân dụng & công nghiệp qua bài viết dưới đây.
Vai trò quan trọng của kệ để bình chữa cháy
Đảm bảo vị trí đặt bình hợp lý và dễ thao tác
Kệ giúp cố định bình chữa cháy ở vị trí dễ thấy, dễ tiếp cận khi xảy ra sự cố. Thay vì đặt bình dưới đất dễ bị vướng víu, người dùng có thể nhanh chóng nhận diện và thao tác khi cần.
Tăng độ bền và bảo vệ bình chữa cháy
Khi bình được đặt trên kệ, sẽ tránh được tiếp xúc trực tiếp với nền đất hoặc môi trường ẩm ướt. Điều này giúp giảm nguy cơ rỉ sét, ăn mòn và kéo dài tuổi thọ của thiết bị.
Đáp ứng yêu cầu thẩm mỹ và kỹ thuật
Trong các công trình hiện đại, kệ được thiết kế đồng bộ với không gian, đảm bảo không ảnh hưởng đến kiến trúc và tuân thủ các quy định PCCC hiện hành. Đây là yếu tố quan trọng trong việc thẩm định và nghiệm thu công trình.
Phân loại kệ để bình chữa cháy phổ biến hiện nay
Kệ đơn cho một bình chữa cháy
Loại kệ phổ biến nhất trong công trình nhỏ, dùng để đặt một bình chữa cháy CO₂, bình bột hoặc bình khí. Thường được làm bằng sắt sơn tĩnh điện hoặc inox, có đế rộng và gờ giữ chắc chắn.
Kệ đôi hoặc kệ nhiều bình
Kệ đôi hoặc kệ đa bình dùng trong nhà xưởng, kho hàng hoặc khu vực rộng. Loại này có khung lớn hơn, thường được hàn cố định, giúp giữ an toàn cho nhiều bình cùng lúc.
Kệ âm tường hoặc tích hợp với tủ chữa cháy
Một số công trình thiết kế kệ dạng âm hoặc nằm trong tủ PCCC. Loại này vừa đảm bảo an toàn, vừa giữ được tính thẩm mỹ cao cho không gian như sảnh, hành lang hoặc khu vực lễ tân.
Tiêu chuẩn thiết kế kệ để bình chữa cháy
Kích thước và chiều cao kệ tiêu chuẩn
Chiều cao của kệ thường từ 25 đến 40cm, đủ để nâng bình cách mặt đất, đồng thời không quá cao gây khó khăn khi lấy. Kích thước kệ phải phù hợp với loại bình sử dụng như bình 4kg, 6kg, 8kg…
Vật liệu bền chắc, chống gỉ sét
Kệ cần làm từ vật liệu kim loại chắc chắn, không bị cong vênh hoặc ăn mòn khi đặt lâu dài. Sơn phủ tĩnh điện hoặc mạ kẽm là lựa chọn phổ biến để bảo vệ bề mặt khỏi ảnh hưởng từ môi trường.
Cấu tạo chắc chắn và dễ lắp đặt
Kệ phải có đế vững, chân chắc, tránh tình trạng lật nghiêng khi va chạm. Một số kệ còn tích hợp móc treo hoặc khung đỡ bổ sung để giữ bình cố định, tránh trượt hoặc ngã.
Tiêu chuẩn lắp đặt trong công trình dân dụng
Vị trí đặt trong nhà ở, văn phòng
Trong công trình dân dụng như chung cư, văn phòng, kệ đặt bình chữa cháy thường bố trí ở hành lang, gần lối thoát hiểm, cửa ra vào hoặc gần khu vực bếp. Phải đảm bảo dễ nhìn thấy và không bị che khuất bởi đồ đạc.
Chiều cao và khoảng cách giữa các kệ
Mỗi kệ cần cách mặt sàn từ 10 đến 20cm nếu dùng giá gắn tường. Khoảng cách giữa các kệ trong cùng một tầng nên bố trí từ 20 đến 30m để đảm bảo vùng bao phủ khi xảy ra sự cố.
Gắn biển chỉ dẫn rõ ràng
Trên hoặc gần kệ cần có bảng chỉ dẫn “Bình chữa cháy” kèm biểu tượng PCCC theo đúng tiêu chuẩn, giúp người không chuyên cũng dễ dàng nhận biết và sử dụng khi có cháy.
Tiêu chuẩn lắp đặt trong công trình công nghiệp
Yêu cầu về độ bền trong môi trường khắc nghiệt
Tại nhà máy, kho xưởng, kệ cần được chế tạo từ vật liệu chịu lực và chống gỉ cao hơn như inox 304 hoặc sắt mạ kẽm. Các khu vực có độ ẩm cao, bụi nhiều hoặc rung chấn cần thiết kế kệ gắn cố định vào tường hoặc sàn.
Quy định bố trí theo khu vực nguy cơ cháy
Mỗi phân xưởng cần có kệ bình chữa cháy bố trí tại các vị trí có nguy cơ cháy như khu vực điện, lò hơi, bồn nhiên liệu hoặc khu vực sản xuất có tia lửa. Kệ không được đặt quá xa người thao tác.
Dễ tiếp cận trong tình huống khẩn cấp
Kệ cần đặt gần lối đi chính, hành lang sản xuất, không bị vật dụng che chắn. Đặc biệt, không được sử dụng kệ làm nơi để đồ cá nhân, treo vật dụng hoặc làm móc treo gây mất tác dụng cảnh báo.
Kiểm tra và bảo trì định kỳ hệ thống kệ
Kiểm tra độ vững chắc hàng tháng
Người quản lý PCCC cần kiểm tra xem kệ có bị cong, nghiêng hoặc lỏng đinh ốc hay không. Nếu phát hiện dấu hiệu kém an toàn cần siết chặt lại hoặc thay thế ngay lập tức.
Vệ sinh sạch sẽ, tránh bụi bẩn
Kệ và bình chữa cháy phải luôn sạch sẽ, không bị bám bụi, dầu mỡ hay hóa chất. Việc này không chỉ đảm bảo an toàn mà còn giúp người dùng dễ nhận diện thiết bị khi cần.
Bảo trì lớp sơn, chống rỉ
Kệ làm bằng sắt cần được kiểm tra lớp sơn phủ, nếu có dấu hiệu bong tróc hoặc rỉ sét cần sơn lại để bảo vệ bề mặt và giữ tính thẩm mỹ cho khu vực lắp đặt.
Lưu ý khi lựa chọn và lắp đặt kệ PCCC
Chọn loại phù hợp với bình chữa cháy
Không phải bình nào cũng dùng được trên mọi loại kệ. Cần chọn đúng loại kệ tương thích với trọng lượng, kích thước và hình dáng bình như bình bột, bình khí CO₂ hoặc bình foam.
Tránh lắp đặt sai vị trí
Kệ không nên đặt ở nơi ẩm ướt, gần thiết bị điện cao thế, dưới cầu thang hoặc góc khuất khó quan sát. Tất cả vị trí đều phải thuận tiện để người sử dụng tiếp cận nhanh chóng.
Tuân thủ tiêu chuẩn PCCC địa phương
Việc thiết kế và lắp đặt kệ phải phù hợp với các tiêu chuẩn TCVN và quy định từ cơ quan chức năng. Trong quá trình nghiệm thu công trình, các chi tiết như kệ cũng sẽ được kiểm tra kỹ lưỡng.
Dù chỉ là một chi tiết nhỏ trong hệ thống phòng cháy chữa cháy, nhưng kệ để bình chữa cháy lại có vai trò rất lớn trong việc bảo vệ an toàn cho con người và tài sản. Việc lắp đặt và sử dụng đúng tiêu chuẩn không chỉ đảm bảo hiệu quả khi xảy ra sự cố mà còn góp phần nâng cao tính chuyên nghiệp, tuân thủ pháp luật trong mọi công trình.
Hy vọng qua bài viết tiêu chuẩn thiết kế và lắp đặt kệ để bình chữa cháy trong công trình dân dụng & công nghiệp, bạn đã có thêm kiến thức để lựa chọn, bố trí và bảo trì kệ đúng cách. Đừng đánh giá thấp một chi tiết tưởng chừng đơn giản, vì chính sự cẩn trọng trong từng hạng mục sẽ tạo nên một hệ thống PCCC an toàn và bền vững
